Kategoria: Małe obiekty latające / Transport turystyczny / Design w przestrzeni publicznej
1. Idea i Kontekst (Problem vs Rozwiązanie)
Współczesna turystyka górska cierpi na "disneylandyzację" – wprowadzanie infantylnych, plastikowych form (np. sztuczne orły, smoki), które dewastują naturalny krajobraz. Projekt VECTOR to antyteza tego podejścia.
Zlokalizowany w Beskidach, projekt czerpie bezpośrednio z DNA regionu – okolic Bielska-Białej, historycznej kolebki polskiego szybownictwa i inżynierii lotniczej. Zamiast udawać naturę, VECTOR jest szczerą, inżynieryjną odpowiedzią na marzenie o lataniu. To obiekt, który nie krzyczy formą, lecz znika w krajobrazie dzięki ażurowej konstrukcji.
2. Forma i Materiały
Projekt zrywa z zabudowaną karoserią na rzecz struktury bionicznej.
Szkielet: Inspirowany budową skrzydeł owadów i strukturą kości ptaków. Wykonany z rur z włókna węglowego (carbon fiber) oraz frezowanego aluminium lotniczego. Zapewnia to ekstremalną wytrzymałość przy minimalnej masie własnej.
Estetyka: "Visible Technology" (widoczna technologia). Wszystkie łączenia, cięgna i mechanizmy są wyeksponowane, co stanowi walor edukacyjny i estetyczny.
Przezierność: Obiekt jest w 90% ażurowy. Nie zasłania gór, nie rzuca cienia, staje się "duchem" przemykającym nad doliną.
3. Funkcjonalność i Doświadczenie Użytkownika (UX)
Moduł transportuje 4 pasażerów w pozycji leżącej (poziomej), podwieszonych pod głównym płatem nośnym.
Poczucie swobody: Brak kabiny i podłogi potęguje uczucie lotu swobodnego.
Aerodynamika: Kształt modułu został zoptymalizowany w tunelu aerodynamicznym, co pozwala na redukcję hałasu (szumu wiatru) i osiąganie prędkości przelotowych do 85 km/h przy zachowaniu stabilności.
4. Założenia Budżetowe (Business Case)
Projekt zakłada model biznesowy oparty na wysokiej przepustowości i efekcie "premium", co uzasadnia wyższe nakłady na design i materiały.
Szacunkowy kosztorys wdrożenia (MVP - 1 sztuka + infrastruktura):
R&D i Projekt (Design, obliczenia MES, testy aerodynamiczne): ok. 120 000 PLN
Uzasadnienie:* Konieczność atestacji lotniczej/kolejowej nietypowej konstrukcji.
Produkcja prototypu (Moduł VECTOR): ok. 350 000 - 450 000 PLN
Składowe:* Kompozyty węglowe, obróbka CNC aluminium, certyfikowane uprzęże (systemy bezpieczeństwa). Jest to koszt jednostkowy, który spadnie przy produkcji kolejnych sztuk.
Infrastruktura (Liny nośne, stacja górna i dolna, napęd): ok. 2 500 000 - 3 000 000 PLN
Uwaga:* Koszt zależny od długości trasy i ukształtowania terenu (tu przyjęto standardową trasę ok. 800m).
Zwrot z inwestycji (ROI):
Przy założeniu ceny biletu 150 PLN/osobę i przepustowości 40 osób/h, obiekt generuje przychód ok. 6000 PLN/h w sezonie. Szacowany zwrot kosztów infrastruktury i designu: ok. 2-3 sezony letnie.
5. Aspekt Ekologiczny
Napęd główny działa grawitacyjnie (zjazd). Wyciąganie modułu na start odbywa się przy użyciu silnika elektrycznego z systemem rekuperacji energii podczas hamowania, co czyni obiekt niemal neutralnym energetycznie w cyklu pracy.
