Diagnoza
Współczesna cywilizacja oddala człowieka od źródeł naturalnej równowagi. Wiedza teoretyczna o ekologii nie wystarcza, by zbudować trwałą świadomość zagrożeń środowiskowych. Kluczem do zrozumienia złożoności ekosystemu – i fundamentalnej roli zapylaczy – jest bezpośrednie, wielozmysłowe doświadczenie, bliskie japońskiej koncepcji shinrin-yoku (kąpieli leśnej). Nauka wymaga ciszy, obserwacji i przestrzeni.
[Tu wstaw zdjęcie: Panoramiczny widok na Beskidy z poziomu łąki lub zbliżenie na detal przyrodniczy]
Wyzwanie
Zadaniem było przekształcenie 2-hektarowego, opuszczonego terenu rolniczego pod szczytem Trzonka w funkcjonalną przestrzeń edukacyjno-artystyczną. Miejsce to, naznaczone historią pasterstwa, ulegało degradacji: zarastanie łąk, monokultura leśna świerkowo-bukowa, zanik tradycyjnej architektury.
Głównym problemem projektowym stało się pogodzenie ochrony dziedzictwa (ponad 100-letnia chata góralska) z wprowadzeniem nowej infrastruktury turystycznej, bez naruszania surowego charakteru krajobrazu i spokoju ostoi zwierzyny.
[Tu wstaw zdjęcie: Archiwalne lub obecne zdjęcie 100-letniej chaty góralskiej przed/w trakcie prac]
Proces
Realizacja opierała się na minimalizmie i poszanowaniu kontekstu miejsca (genius loci). Działania podzielono na trzy etapy:
Rewitalizacja substancji zabytkowej: Adaptacja stuletniej chaty na zaplecze działań fundacji Ludzie-Innowacje-Design, zachowująca jej tradycyjną bryłę i materiały.
Interwencja architektoniczna: Budowa prostej, drewnianej infrastruktury towarzyszącej: wiaty ekspozycyjno-warsztatowej, altany widokowej oraz punktu informacyjnego. Obiekty zaprojektowano tak, by nie dominowały nad otoczeniem, lecz służyły kontemplacji (kadrowanie widoków).
Renaturyzacja: Zasiew łąki kwietnej oraz instalacja domków dla dzikich pszczół. Działania te miały na celu nie tylko edukację, ale realne wzmocnienie bioróżnorodności i retencji wód gruntowych w obszarze dotkniętym suszą.
Współpraca transgraniczna (Polska-Słowacja) pozwoliła na wymianę know-how w zakresie ochrony dziedzictwa przyrodniczego.
[Tu wstaw galerię: Zdjęcia z budowy wiaty, proces siania łąki, gotowe domki dla owadów]
Mierzalny efekt
Projekt „Pszczela Hala” przekształcił nieużytek w tętniące życiem laboratorium przyrodnicze.
Infrastruktura: Oddano do użytku kompletny zespół obiektów terenowych (wiata, altana, zadaszenia ekspozycyjne), służący turystom i grupom warsztatowym.
Ekosystem: Zrewitalizowano 2 hektary górskich łąk, wprowadzając nowe siedliska dla owadów zapylających.
Edukacja: Stworzono stałą bazę dla programu „Zielone lekcje” oraz warsztatów artystycznych, budującą świadomość ekologiczną wśród dzieci i dorosłych.
Turystyka zrównoważona: Miejsce stało się punktem przystankowym na szlaku, promującym świadomy wypoczynek bez ingerencji w naturę.
[Tu wstaw wideo/zdjęcie: Warsztaty z dziećmi lub ujęcie sfinalizowanego terenu z lotu ptaka]